Nhắc đến Trầm hương, người đời vẫn luôn lưu truyền về sự quý hiếm và đắt đỏ của nó. Những truyền thuyết ly kì xung quanh Trầm hương vẫn được lưu truyền không chỉ những người trong giới đam mê loại gỗ quý này mà còn trong những câu chuyện đời thường của người dân. Chắc không ít người biết đến trứ danh của Trầm hương nhưng vẫn giữ cho mình nhiều câu hỏi như: Trầm hương là gì? Trầm hương nhân tạo là gì? Tại sao Trầm hương lại đắt đỏ đến thế? ….
Trầm hương tự nhiên – Món quà của tạo hóa
Chuyện dân gian kể rằng những cây dó bầu trong rừng sâu (ở Việt Nam thường tìm được ở những vùng núi rải rác dọc miền Trung như Quảng Nam, Khánh Hòa,..) có hình dạng xấu xí, kì quái hấp thụ linh khí của đất trời lâu ngày trở thành một loại gỗ phát tiết ra một mùi hương. Thực chất, sự hình thành của Trầm hương bắt nguồn từ những cây dó bầu trong quá trình bị bệnh lý hoặc bị hư hại bởi tự nhiên, môi trường ở một bộ phận nào đó. Từ đây sản sinh ra một loại nhựa như một loại kháng thể chữa lành vết thương làm các phân tử gỗ bị biến đổi về hình dạng, màu sắc và tỏa ra hương thơm, đó chính là quá trình tạo Trầm trong tự nhiên, hay còn gọi là trầm hương tự nhiên.
Vì những yếu tố rất đặc biệt cần “thiên thời địa lợi” như vậy nên Trầm hương tự nhiên có giá trị vô cùng lớn và cực kì quý hiếm, thậm chí có giá trị đến hàng tỷ đồng với những loại có phẩm chất tốt, hình dạng độc đáo, chứa nhiều dầu, nặng và đậm mùi hương. Chưa kể ngoài những giá trị quý hiếm, Trầm hương thiên nhiên còn mang giá trị tâm linh lớn lao, người ta cho rằng Trầm hương tích tụ linh khí của đất trời nên mang Trầm hương theo bên cạnh hoặc để trong nhà sẽ giúp cơ thể khỏe mạnh, cuộc sống gặp nhiều may mắn nên có thể nói Trầm hương thiên nhiên là một sản vật vô giá.
Chính vì giá trị lớn nên Trầm hương cũng rất dễ bị làm giả khá nhiều bằng cách sử dụng gỗ cây dó bầu hoặc gỗ khác để làm nên vòng tay, chuỗi hạt, đồ thủ công… và tẩm hóa chất có mùi Trầm hoặc tẩm tinh dầu Trầm. Trầm hương giả sẽ không có vân gỗ rõ ràng như Trầm hương thật, mùi của Trầm hương giả rất mạnh lúc đầu do được tẩm chế nhưng qua thời gian sẽ mất dần và không còn mùi.
Lời giải mang tên Trầm hương nhân tạo
Người xưa có câu chuyện “Ngậm ngải tìm trầm” cho chúng ta thấy quá trình tìm trầm vất vả và hiểm nguy của việc tìm kiếm loại gỗ quý này, thậm chí phải đánh đổi cả tính mạng. Người phu trầm phải đi rừng nhiều ngày, nhiều tháng, có khi là vài năm, đối mặt với những hiểm họa trong rừng sâu, nhưng kiên trì thôi là chưa đủ, để tìm được trầm hương còn cần may mắn mỉm cười với họ.
Khi lượng cung không đủ cầu, nhu cầu về Trầm hương ngày càng lớn và quá trình tìm Trầm hương tự nhiên đầy rủi ro đã buộc người ta phải đi tìm lời giải và đó chính là Trầm hương nhân tạo. Trầm hương nhân tạo không phải là Trầm hương giả mà Trầm hương nhân tạo cũng phải trải qua nhiều giai đoạn như Trầm hương tự nhiên nhưng có bàn tay con người tác động trong sự tạo Trầm trong quá trình phát triển của cây dó bầu. Người ta sử dụng phương pháp cấy tạo Trầm để tạo ra Trầm hương cấy tạo bằng phương pháp vi sinh. Cây dó bầu được nuôi trồng, sau đó dùng các biện pháp như khoan lỗ cấy Trầm, chế phẩm vi sinh … để kích thích sự tạo Trầm. Điều này cũng không hề đơn giản, tỉ lệ những cây được cấy tạo Trầm thành công cũng khá thấp và Trầm hương cấy tạo bằng phương pháp vi sinh tuy không đắt đỏ như Trầm hương tự nhiên nhưng vẫn có giá trị kinh tế cao.
Sự can thiệp của khoa học kỹ thuật qua bàn tay của con người đã giúp giải quyết phần nào nhu cầu Trầm hương đang mạnh mẽ. Việc nuôi trồng cây dó bầu và cấy tạo Trầm đã mở ra những cơ hội lớn cho nhiều người dân Việt Nam kiếm thêm thu nhập và làm giàu bằng sản vật này. Trầm hương cấy tạo bằng phương pháp vi sinh không khác biệt nhiều so với trầm hương tự nhiên về mùi hương, cân nặng, và những lợi ích của Trầm hương vẫn được bảo đảm khá toàn vẹn.
Hiện nay, trầm hương nhân tạo Việt Nam được đánh giá rất cao trong nước cũng như quốc tế. Việc xuất khẩu Trầm hương nhân tạo ngày càng được đẩy mạnh tại các nước như Các tiểu vương quốc Ả Rập. Kuwait, Oman, Qatar… với lượng tiêu thụ đáng kể.
